Als je aan Zweden denkt, dan denk je misschien aan IKEA, Volvo of ABBA. En behalve ABBA zijn er nog veel meer bekende Zweedse artiesten. Denk aan Avicii, Zara Larsson, The Cardigans en Swedish House Mafia. Veel mensen luisteren naar deze muziek via Spotify, ook weer ontstaan op Zweedse bodem.

Zweden kent, zeker in verhouding tot het aantal inwoners, behoorlijk veel internationale artiesten. En hoe komt dat nou? Volgens mij begint dat hier allemaal op school. Waarom dat zo is, dat leg ik uit in dit blog.

Muziekles op school

In Nederland is muziek onderdeel van het basisonderwijs. Het valt daar onder kunstzinnige oriëntatie, samen met bijvoorbeeld tekenen en handvaardigheid. Het verschil is alleen dat Nederlandse scholen behoorlijk veel vrijheid hebben in hoe ze daar invulling aan geven. De ene school doet dus veel met muziek, terwijl het op een andere school misschien wat minder structureel aan bod komt.

Hier in Zweden is muziek een zelfstandig en verplicht schoolvak. Er is zelfs landelijk vastgelegd hoeveel tijd leerlingen minimaal aan muziekonderwijs krijgen: in totaal 240 uur tijdens de grundskola, de Zweedse basisschool. Alle kinderen krijgen dus muziekles in Zweden. Ze zingen veel liedjes, maar leren ook instrumenten bespelen, leren over verschillende muzieksoorten en stijlen, verschillende muziekinstrumenten en nog veel meer. Dus zowel de theorie als de praktijk.

Daarnaast is er twee keer per schooljaar een belangrijke dag waarop er liedjes gezongen worden voor publiek: met Sint Lucia en tijdens de schoolafsluiting. Ieder jaar zijn het dezelfde liedjes, maar ieder jaar worden ze weer vol enthousiasme van tevoren opgefrist en geoefend om ze vervolgens aan de ouders te laten horen.

Muziek in de vrije tijd

Koor

Behalve op school is er ook veel aandacht voor muziek in de vrije tijd. Veel kinderen zitten bijvoorbeeld in een koor. Waar in Nederland een koor misschien al snel een wat suf imago heeft, meer iets voor de oudere mensen, is het hier iets wat zowel jong als oud doet. Veel kerken hebben een kerkkoor en het is heel normaal dat je daarbij zit om lekker te zingen, gelovig of niet-gelovig.

Instrumenten bespelen

Behalve zingen, spelen veel kinderen ook een instrument. En sinds deze week ook onze zoon Tijn. Hij had al een paar keer aangegeven dat hij graag gitaar zou willen spelen. Voor zijn verjaardag vorig jaar vroeg hij al een ukelele, waar hij thuis een beetje op ging oefenen. Maar nu wilde hij het serieuzer aanpakken en echt op gitaarles. Dus we hebben hem opgegeven.

De lessen worden in Zweden grotendeels door de gemeenten gefinancierd en de kosten voor ouders zijn daardoor relatief laag. Hoeveel je precies betaalt, verschilt wel per gemeente. Voor een heel schooljaar gitaarles betalen wij 700 Zweedse kronen, omgerekend ongeveer €63,-. Daarnaast moet je nog wel zelf een gitaar en een lesboek aanschaffen. Voor sommige instrumenten, denk aan viool, is het ook mogelijk om het instrument via de muziekschool te huren. Voor gitaarles was dat bij ons niet mogelijk. Maar zelfs dan zijn we voor les en gitaar vele malen goedkoper uit dan wanneer we dit in Nederland zouden doen.

Ik heb even een beetje gegoogeld wat gitaarlessen in Nederland ongeveer kosten en dan ben je niet 700 kronen, maar al snel 700 euro(!) kwijt voor een jaar gitaarles en dan moet je de gitaar nog aanschaffen. Het exacte bedrag verschilt natuurlijk per muziekschool, docent en aantal lessen, maar het verschil met wat wij hier betalen is in ieder geval behoorlijk groot.

En dat verklaart waarschijnlijk gelijk waarom veel kinderen hier een instrument bespelen en soms zelfs meerdere instrumenten. Want ze hanteren in onze gemeente ook nog eens een ‘gezinsbetaalgrens’ van 1.400 SEK. Zouden we drie kinderen hebben die allemaal een instrument willen bespelen, dan is het voor één kind gratis. Of als Tijn nog twee andere instrumenten zou willen leren bespelen, dan betalen we maar voor twee cursussen. In Zweden is muziekles daardoor voor een veel grotere doelgroep betaalbaar.

En nog een voordeel: Tijn krijgt gewoon les op school. Hij wordt door de leraar uit de klas gehaald, krijgt vervolgens zijn gitaarles en wordt weer terug naar de klas gebracht. Dus alles gebeurt op school, wordt geregeld door de leraren onderling en als ouder hoef je er eigenlijk helemaal niets voor te doen.

De grootste artiesten beginnen van kleins af aan

En dankzij dat soort voorzieningen zijn er dus heel veel kinderen die zingen, muziek maken of een muziekinstrument kunnen leren spelen. Of dat rechtstreeks verklaart waarom Zweden zoveel internationaal succesvolle artiesten heeft? Dat durf ik natuurlijk niet te zeggen. Daar zijn ongetwijfeld veel meer redenen voor. Maar ik vind het wel leuk om te zien dat kinderen hier vanaf jonge leeftijd zoveel met muziek in aanraking komen. En wie weet kunnen wij daardoor binnenkort genieten van een gezellig gitaaroptreden bij het kampvuur van onze eigen zoon.